ABC STOMATOLOGII

PIERWSZY SŁOWNIK STOMATOLOGICZNY

Autor: Artur Pietrzyk

 

 

 

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | V | X | Z | Ż

 

 

A

Abfrakcja niepróchnicowe klinowe ubytki w rejonie dziąseł, u osób starszych objaw zużycia zęba. U młodszych powstają w wyniku zgrzytania i mogą być nadwrażliwe... więcej >>
Abrazja starcie powierzchni zęba (np. szkliwa) w wyniku zgrzytania, wady zgryzu, złej techniki mycia lub zbyt twardej szczoteczki
Abrazja powietrzna użycie sprężonego powietrza, drobnego piasku (tlenek glinu) i wody do czyszczenia powierzchni zęba i usuwania niewielkiej próchnicy.
Adhezja przyciąganie międzycząsteczkowe dwóch różnych ciał, w stomatologii technika adhezyjna wykorzystywana jest podczas łączenia się nowoczesnych wypełnień z tkanką zęba , mocowanie licówek porcelanowych do zęba to też technika adhezyjna
Afta bolesne, okrągłe owrzodzenia na wewnętrznej powierzchni policzków i warg.
Afty nie są zaraźliwe. Występują zwykle na wewnętrznej stronie warg, na języku lub podniebieniu miękkim. Uraz lub pewne potrawy powodują wysyp aft.
Afty dzielimy na Minor i Mayor afty minor występują częściej, mają średnicę poniżej 1 cm, wysyp trwa 7-14 dni. Po wygojeniu nie zostawiają śladów. Afty częściej występują u kobiet, pierwsze afty zwykle w wieku 10-20 lat. Etiologia nie do końca poznana aczkolwiek istotny jest czynnik immunologiczny. Niedobór żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego ,stres, uraz zwiększają podatność na afty.U pewnego procenta pacjentów afty mogą być jednym z objawow innej choroby - syndromu Behceta, choroby Crohna czy AIDS .
Leczenie
- sterydy - płukanki lub żele
- maści lub kremy p.bólowe
- płukanki z chlorhexydyną
- laseroterapia

patrz: zdjęcie >>
Akryl tworzywo sztuczne (plastik) z którego wykonuje się protezy, aparaty ortodontyczne, zęby do protez
Amalgamat metalowe wypełnienie w kolorze srebra , mieszanina srebra,cyny, rtęci i paru innych metali np.miedzi Większość pacjentów rozpoznaje wypełnienie amalgamatowe jako srebrne lub metalowe. Amalgamat jest mieszaniną (mixtura) rtęci oraz stopów srebra, cyny i miedzi. Rtęć stanowi 45-50% masy i ma na celu zwięzanie pozostałych metali w jedno ciało (stąd nazwa). Do dzisiaj rtęć jest postrzegana jako jedyny środek zdolny związać różne metale ze sobą.

Czy rtęć zawarta w amalgamacie jest bezpieczna?
Rtęć w amalgamacie nie jest toksyczna, kiedy łączyczy się z innymi metalami. Jej chemiczna natura zmienia się, przez co staje się nieszkodliwa. Ilość rtęci uwalniająca się w trakcie nacisku, gryzienia lub zgrzytania jest minimalna. Jest mniejsza niż ilść rtęci w pokarmie, wodzie czy powietrzu. Powstający okresowo temat niebezpieczeństwa amalgamatu nie znajduje naukowego potwierdzenia.

Alergia na rtęć
Około 1% populacji jest uczulony na rtęć. Alergolog plus testy alergiczne mogą to jednoznacznie określić. U takich pacjentów amalgamatu nie stosujemy. Jeaśli jednak pacjenci mają stare wypełnienia amalgamatu to czy je usuwamy? NIE gdyż ... patrz jak wyżej.

Inne źródła rtęci
Powietrze, woda, żywność
Rtęć jest szczególnie niebezpieczna w związkach organicznych (np. w żywności)

Plusy amalgamatu: tani, trwały, łatwy w zastosowaniu
Minusy amalgamatu: nie kosmetyczny, możliwość przebarwień zęba, odpady są toksyczne dla środowiska

patrz: zdjęcie >>
Amelogenesis imperfecta wrodzony niedorozwój szkliwa.
Rozróżniamy trzy typy :
hypoplazja szkliwa - nierównomierne rozmieszczenie szkliwa o normalnej twardości
hypomineralizacja szkliwa - normalna grubość ale defekt twardości
hypomaturacja szkliwa - przedwcześnie zakończony proces dojrzewania szkliwa.
Przyczyny : lokalne lub ogólne .
Np. brak wapnia, brak witamin, nadmiar fluoru , uraz.
 
patrz: zdjęcie >>
Anestezja znieczulenie
Ankyloglosia Przerośnięcie języka do dna jamy ustnej, spowodowane tym że, wędzidełko języka jest zbyt krótkie lub zbyt szerokie.
Ankyloglosia jest często wykrywana pomiędzy 12 a 18 miesiącem życia kiedy dziecko zaczyna mówić, ponieważ może upośledzać mówienie i spożywanie stałych pokarmów.
Leczenie - chirurgiczne - podcięcie wędzidełka (frenuloktomia)
Anodontia wrodzony brak wszystkich zębów
Antagonista ząb przeciwstawny w drugiej szczęce, z którym kontaktuje się podczas zamknięcia, zwykle ząb ma dwóch antagonistów
ANUG Acute Necrotizing Ulcerative Gingivitis , choroba Vincenta, gorączka okopowa - bakteryjna choroba z gorączką i owrzodzeniami dziąseł - spowodowana złą higieną, osłabieniem i nadużywaniem papierosów.
Alginat podobna do gumy masa używana w protetyce, służy do pobierania wycisków zębów
Aparat ortodontyczny stały lub ruchomy, służy do prostowania zębów
Aparat zapobiegający chrapaniu Chrapanie to coś więcej niż tylko niedogodność dla domowników. Chrapanie wpływa na kondycję całego organizmu. Wraz ze wzrostem świadomości społeczeństwa , rośnie rola dentysty w leczeniu chrapania i bezdechu nocnego. Dentysta może zmienić jakość życia człowieka poprzez poprawienie jego zdrowia, jego snu oraz snu innych z najbliższego otoczenia.
Jest wiele schorzeń związanych ze snem - bezsenność, narkolepsja , zaburzenia fazy REM to tylko kilka. Najbardziej rozpowszechnione to chrapanie i bezdech nocny.
Około 40 % dorosłych powyżej 40 roku życia chrapie. 9% mężczyzn i 4% kobiet ma objawy bezdechu nocnego. Chrapanie występuje wtedy gdy podniebienie miękkie i tzw języczek wibrują w pobliżu tylnej ściany gardła. Bezdech nocny polega na całkowitym rozluźnieniu języka i podniebienia miękkiego - zostaje zablokowany przepływ powietrza i chory dusi się.
Zmniejszony dopływ tlenu do mózgu , podczas bezdechu, wywołuje obronną reakcję : mózg wysyła sygnał do mięsni oddechowych , które naprężając się odblokowują przepływ powietrza. Objawy bezdechu to głośne chrapanie z okresowym zatrzymaniem oddechu, senność w dzień, trudności z koncentracją, słaba pamięć , zmiana osobowości. Domowe sposoby zapobiegające:
- zrzucenie zbędnych kilogramów i utrzymanie właściwej wagi.
- 60 % chrapie tylko w pozycji na plecach, wtedy bardzo pomocna może okazać się specjalna poduszka na szelkach zapobiegająca spaniu " na wznak".
-Aczkolwiek niedrożny nos nie jest główną przyczyną chrapania, to jednak w takim przypadku pomocne będą paski typu " Breath Right", spopularyzowane przez niektórych zawodników piłki kopanej - unikanie przed snem alkoholu oraz środków uspokajających.
Metody leczenia :
- CPAP - pacjent śpi w plastikowej masce do której specjalne specjalne urządzenie pompuje powietrze
-uvulopalatopharyngoplastyka - usunięcie " języczka" i 1/3 podniebienia miękkiego
-sommoplastyka - elektrochirgiczne nacięcie podniebienia miękkiego,wytworzenie blizny i obkurczenie podniebienia.
- stomatologiczne aparaty ułatwiające sen.

Na rynku amerykańskim istnieje około 50 różnych aparatów zakładanych przez stomatologów.
Można je podzielić na dwie grupy:
a) zmieniające położenie żuchwy - poprzez wysunięcie żuchwy do przodu językodblokowuje tylną ścianę gardła
b) utrzymujące język w pozycji do przodu.
W mojej praktyce z powodzeniem stosuję aparaty typu A
Apicoectomy patrz: resekcja
Apolonia św.Apolonia -patronka dentystów oraz orędowniczka w przypadku bólu i chorób zębów i dziąseł. Oryginalnie jedna z ofiar prześladowań katolików w III w ne w egipskiej Aleksandrii, przed spaleniem na stosie miała " zmiażdżone szczęki i powybijane zęby"
Areodontalgia ból zęba który występuje podczas wznoszenia samolotu. Przyczyną jest pęcherzyk powietrza pod wypełnieniem
Arestin środek do leczenia patalogicznych kieszonek dziąsłowych, gł. składnik to Minocyklina
Artykulator mechaniczne urządzenie pozwalające skopiować ruchy żuchwy na modelach gipsowych
Aseptyka jałowość, brak mikro-oragnizmów
Atridox środek do leczenia kieszonek dziąsłowych, doxycyklina w postaci żelu, który twardnieje
Autoklaw urządzenie do sterylizacji instrumentów, wykorzystuje ciepło, wysokie ciśnienie pary wodnej
Attritio starcie
Alveoplastyka plastyka wyrostka zębodołowego. Zabieg chirurgiczny
polegający na "wygładzeniu " kości, wykonywany zwykle na jednej wizycie , zaraz po usunięciu zęba. Plastyka wyrostka zębodołowego. Zabieg chirurgiczny
polegający na "wygładzeniu " kości, wykonywany zwykle na jednej wizycie , zaraz po usunięciu zęba.
Chodzi oto aby ostre krawędzie kości (zębodołu) nie podrażniały gojącego się dziąsła.
Alveoplastyce poddaje się także wyrostek przed protezowaniem, gdy jego anatomia (np. ostre krawędzie) może uniemożliwić noszenie protezy.

 

B

Barodontalgia ból zęba podczas nurkowania, spowodowany wzrostem ciśnienia
Bifurcatio "posiadający dwie części", przestrzeń pomiędzy dwoma korzeniami jednego zęba
Biokompatybilnosć zgodność tkankowa, brak negatywnego (np. toksycznego) wpływu na tkanki . Takimi są np. złoto, platyna, tytan, porcelana
Biopsja mały zabieg chirurgiczny, polega na pobraniu małego wycinka tkanki w celu badania histopatologicznego. Najczęstszym celem jest potwierdzenie lub wykluczenie że zmiana z której pobrano wycinek jest zmianą nowotworową
Biżuteria nazębna patrz: więcej >>
Bond płynna żywica, pomagająca w utrzymaniu wypełnienia
Bonding poprawienie kształtu, koloru zęba przy pomocy kompozytu. Poprawienie kształtu, koloru zęba przy pomocy kompozytu

a) odbudowa kompozytem w celu poprawienia kosmetyki zęba.
Najprostsza i najmniej kosztowna kosmetyczna procedura - można zmienić kolor i kształt zęba.
Nie potrzeba znieczulenia ani opracowania zęba.

b) położenie warstwy płynnej żywicy (Bond) na opracowany ubytek- zapobiega to nadwrażliwości i powoduje lepsze utrzymanie plomby
Ból zęba nieprzyjemne doświadczenie. Ból zęba to irytujące i nieprzyjemne doświadczenie. Większości z nas przytrafiło się ono co najmniej raz w ciągu życia.
Kiedy ząb zaboli pierwszą reakcją jest stwierdzenie - "skoro boli tzn że mam ubytek".
Okazuje się jednak, że nie zawsze to pokrywa się z prawdą. Aby zrozumieć źródło bólu zęba trzeba poznać jego anatomię. Zęby, podobnie jak kości , to żywe części naszego ciała- tzn że posiadają naczynia krwionośne oraz unerwienie. Pod zewnętrzną warstwą szkliwa znajduje się druga twarda warstwa zęba - zębina (jest bardziej żółta i mniej zmineralizowana niż szkliwo).
Zębina zbudowana jest z tysięcy mikroskopijnych kanalików, które komunikują się z nerwami wewnątrz zęba. Jeśli któryś z kanalików zostanie otwarty np. w wyniku ubytku, to powstaje okno dla bolesnych bodźców - ciepła, zimna, słodkiego lub innych.
Ujścia tych kanalików obecne są także w części korzeniowej zęba, która zwykle przykryta jest dziąsłem.
Ubytek jest główną przyczyną otwarcia kanalików zębinowych, po tym jak kwasy bakteryjne rozpuszczą szkliwo. Odłamanie lub starcie szkliwa, utrata lub "poluzowanie" starego wypełnienia także odkrywają kanaliki powodując dyskomfort.
Inna przyczyna bólu to obsuwanie się dziąseł, które obnażają cement korzeniowy(szyjki) przez co staje się on tkliwy ..Położenie warstwy specjalnego lakieru zwykle rozwiązuje ten problem.
Ząb może boleć wyniku zakażenia bakteryjnego w wyniku którego powstaje ropień powodujący ciśnienie na wierzchołek korzenia - szczególnie podczas nagryzania lub od gorącego. Obecność zęba zatrzymanego ( niewyrżniętego) szczególnie podczas jego ruchów wyżynania się.
Uraz zęba który powstaje w wyniku zgrzytania lub zaciskania zębów. Podczas tych patologicznych ruchów są generowane siły które nie tylko ścierają szkliwo, ale także powodują obsuwanie dziąseł a także zmiany w tkankach otaczająch ząb.
Rozchwianie zęba może być także przyczyną bólu.
Stan zapalny dziąsła wokół zęba (tzw kieszeń) może być interpretowany jako ból zębowy.
Ciekawym zjawiskiem jest występowanie bólu innych części ciała, który układ nerwowy może interpretować jako ból zęba.Np. w chorobach serca , zawale może wystąpić ból dolnych zębów trzonowych bez żadnej miejscowej przyczyny. A w drugą stronę np. w wyniku ubytku w dolnym trzonowcu pacjent może skarżyć się na ból ucha. Jak wynika z powyższego tekstu - tylko dobrze postawiona diagnoza oraz odpowiedni sprzęt pozwolą na szybkie i skuteczne wyeliminowanie bólu.
Bezdech nocny Utrudniony przepływ powietrza podczas chrapania może być przyczyną poważnego schorzenia zwanego bezdechem nocnym. Podczas snu mięśnie i tkanki w linii przepływu powietrza są rozluźnione. Dlatego u osób otyłych., ze słabym napięciem mięśniowym, dużym językiem czy zablokowanym oddychaniem przez nos może występować bezdech.
Bezdech dzielimy na ciężki, średni i łagodny. Urządzenie zwane polysommografem mierzy liczbę, czas i częstość nocnych bezdechów. W postawieniu diagnozy jest pomocny pomiar poziomu tlenu we krwi.
Objawy - podczas snu przerwy w oddychaniu, senność dzienna, poranne bóle głowy, ograniczona koncentracja, impotencja. Jedną z metod leczenia jest wykonanie aparatu stomatologicznego wkładanego na czas snu.
Bezzębie całkowity brak zębów
BriteSmile amerykańska firma wyspecjalizowana w wybielaniu zębów w gabinetach stomatologicznych. Działa na zasadzie franchisingu tj. dostarcza specjalną lampę przyśpieszającą wybielanie, zajmuje się marketingiem i określa cenę ( 600$) za 60-cio minutowy seans wybielania
Bruksizm nieświadome zgrzytanie zębami. Jeśli jesteś osobowością pełną energii, gotową do podjęcia nowych wyzwań i rywalizacji to reprezentujesz typ A osobowości. Typ A zwykle osiąga sukcesy zawodowe i to jest pozytywna strona bycia typem A.
Ale są też minusy - stres i napięcie mogą być przyczyną nieświadomego zaciskania zębów albo nawet zgrzytania nimi. Nacisk przenosi się na stawy { łączące żuchwę (dolną szczękę) z czaszką} - powodując ból.
Amerykański skrót nazwy tego stawu to TMJ i będę się nim posługiwał.
Patologia TMJ i mięśni z nim związanych objawia się bólami głowy, ucha, szyi lub ramion.
Najczęstsze objawy :- bóle szczęki , szczególnie rano i wieczorem.
- ból podczas gryzienia, żucia czy ziewania
- ból ucha bez objawów infekcji
- dźwięk "klikania" podczas otwierania i zamykania ust
- ból głowy ,szyi, ramion
- blokowanie się szczęk w pozycji otwarcia lub zamknięcia
Nie można zmienić osobowości ale możliwe jest leczenie dolegliwości TMJ.
Stomatolog może zmniejszyć nacisk szczęk , przez co zredukować lub wyeliminować ból.
Zgrzytanie i zaciskanie zębów często odbywa się podczas snu. Jeśli nie wiesz czy zgrzytasz zębami zrób test:
Po przebudzeniu zaciśnij mocno zęby - jeśli odczuwasz ból lub dyskomfort to prawdopodobnie zgrzytasz zębami.
Oprócz stresu przyczyną chorób TMJ może być niewłaściwy zgryz, uraz lub kombinacja wymienionych czynników. Do niedawna metodą leczenia TMJ było wykonywanie szyn nagryzowych. Szyny świetnie chronią przed zgrzytaniem, ale nie przed patologicznym zaciskaniem.
Od 2001 roku - jako pierwszy w Polsce- z powodzeniem stosuję NTI.
NTI to amerykański wynalazek ,dzięki któremu można zapobiegać bólom mięśniowym i migrenowym.
Na zakończenie dodam , że istnieje jeszcze typ B osobowości.
Typ B jest przeciwnością typu A, aczkolwiek nie oznacza to życiowej fajtłapy - ma po prostu więcej cech "miękkich", mniej angażuje się zawodowo i prawdopodobieństwo wystąpienia problemów TMJ jest mniejsze. Ocenia się, że 1 na 20 dorosłych oraz 3 spośród 20 dzieci nieświadomie zgrzyta zębami podczas snu. Zęby kontaktują się wtedy z siłą kilkuset kg na cm2. Jednym z wcześniejszych efektów zgrzytania jest pojawienie się ubytków w kształcie klina w okolicy szyjki zęba( przy dziąśle). Uważa się, że bruxizm jest spowodowany emocjonalnym stresem, aczkolwiek nie wyklucza się nieświadomej walki organizmu z istniejącą wadą zgryzu- zgrzytając pacjent stara się dostosować zgryz do najwygodniejszej pozycji.
Jeśli masz problem ze zgrzytaniem zgłoś się do dentysty, nie czekaj aż twoje zęby ulegną starciu lub uszkodzeniu. Długotrwałe zgrzytanie powoduje również zmiany w stawach
Skroniowo-żuchwowych oraz bóle mięśni twarzowych.

Leczenie
- dostosowanie zgryzu
- NTI
- płytka zgryzowa
- zmiana pozycji snu.
Bruksomania nerwowe zgrzytanie zębami , podczas dnia gdy pacjent nie śpi
Budowa zęba patrz: zdjęcie >>
Bulimia jak kwasy żołądkowe niszczą zęby; patrz: zdjęcie >>

 

C

Cad-cam ang.skrót na komputerowe projektowanie i wykonanie , patrz: Cerec i Procera
Carisolv szwedzki żel. Metoda "bezwiertłowego" opracowywania ubytku została opatentowana w USA w latach 80-tych. System amerykański ( Caridex), podobnie jak Carisolv wykorzystuje zdolność podchlorynu sodu do rozpuszczania martwych tkanek( a dokładnie włókien kolagenowych) Caridex nie przyjął się do powszechnego użytku około roku 1997 szwedzki Caisolv był silnie promowany w pismach kobiecych.
Jednak do dnia dzisiejszego opublikowano bardzo niewiele niezależnych badań dotyczących tego środka.W zasobach Medline w lutym 2001 można było znaleźć tylko dziesięć publikacji, z których większość oceniała Carisolv laboratoryjnie, na usuniętych zębach. Ale nawet w tej niewielkiej ilości materiału naukowego widać różnicę w ocenie Carisolvu. Np. dane z tzw. "infomercial" (tj. badań sponsorowanych przez producenta) podają że ok. 10% pacjentów leczonych Carisolvem odczuwa ból lub dyskomfort , a średni czas zabiegu to 5-8 min.
Podczas gdy inne badanie mówi o 30% pacjentów odczuwających ból i średnim czasie zabiegu 15 min., jednocześnie zauważając problem nieusuniętej próchnicy na granicy szkliwa.
Wniosek.
Z jednoznaczną oceną Carisolvu , trzeba poczekać na bardziej obszerny materiał naukowy.
Cement korzeniowy tkanka pokrywająca korzeń zęba
Cementowanie proces "przyklejenia" korony, zamka lub innych do zęba
Cennik usług stomatologicznych  mojego gabinetu: więcej >>, lub w USA: więcej >>
Cerec komputerowa obrabiarka (cad - cam), zastępuje technika dentystycznego. W ciągu 20 min, na oczach pacjenta, z kawałka porcelany wycina onlay, licówkę lub koronę
Cheilitis Zapalenie ( pękniecie ) kącików ust. Czasami dotyczy wewnętrznej strony ale zwykle jest obustronne. Może być objawem anemii, cukrzycy, zaburzenia odporności.
U osób noszących protezy które są żle dopasowane - za niskie lub nie stanowiące wystarczającego podparcia dla warg i policzków. Przyczyną może też być nawyk ssania wargi; patrz: zdjęcie >>
Chrapanie patrz: aparat zapobiegający chrapaniu
Chlorheksydyna środek p. bakteryjny , składnik płukanek i żeli stosowanych w chorobach dziąseł
Cingulum wzniesienie na językowej powierzchni przednich zębów
Clenching zaciskanie zębów, patrz: bruxizm
Crack syndrom pęknięcie zęba

 

D

Demineralizacja utrata wapnia z zębów, co je osłabia i czyni podatnymi na próchnicę
Dens Invaginatus (ząb w zębie), anomalia polegająca na tym, że w zębie na zdjęciu rtg widoczny jest drugi, mniejszy ząb
Dentyści ilu ich jest? więcej >>
Dewitalizacja zatrucie zęba
Diagnodent laserowy detektor próchnicy bruzd firmy Kavo
Diastema przerwa pomiędzy górnymi siekaczami
DIFOTI digital imaging fiber optic trans illumination. Urządzenie wykorzystujące różnice w absorpcji światła i technikę komputerową do wykrywania wczesnej próchnicy powierzchni stycznej zęba
Diphyodoncja
 		 dwa następujące po sobie komplety uzębienia
Drożdżyca jamy ustnej infekcja spowodowana zwykle przez grzyby Candida Albicans
Dziąsło miękka tkanka otaczająca ząb
Dysgeusja Zaburzenia smaku.
Obejmuje:
- metaliczny smak
-nieprzyjemny smak ( cacogeusia)
-kompletna utrata smaku (ageusia)
-potrawy smakują inaczej ( złe rozpoznanie smaku)
-smak mocniejszy niż w rzeczywistości( hypergeusia)

Nerwowe zakończenia odpowiedzialne za smak znajdują się w tzw kubkach smakowych rozmieszczonych w jamie ustnej.
Człowiek rozróżnia 4 smaki : kwaśny, gorzki, słony, słodki.
Inne subtelności smakowe możemy rozpoznać dzięki węchowi. Być może brzmi to niewiarygodnie ale proszę rozpoznać smak kawy lub pomarańczy, mając zatkany nos i zamknięte oczy. Zakończenia smakowe i zapachowe pracują razem. Przyczyn dysguesii może być wiele. Wiele z nich samoistnie przemija - przeziębienie, grypa, infekcja zatok lub nosa.

Inne przyczyny:
-palenie papierosów
-zapalenie dziąseł
-niektóre antybiotyki
-chemioterapia
-niedobór witamin i minerałów
-uszkodzenie nerwów smakowych

 

E

Egzostoza zrośnięcie zęba z kością lub wypukłość kostna
Ekstrakcja usunięcie zęba
Endodoncja leczenie kanałowe

 

F

Fluor Występuje naturalnie w wodzie, glebie, powietrzu i w wielu produktach żywnościowych. W żywych organizmach występuje w postaci zjonizowanej. Łatwo przyswajany przez szkliwo. Jeśli fluor zostaje wbudowany (u dzieci) w zęby, pozostają bardziej odporne na próchnicę.

Miejscowe zastosowanie fluoru.
Miejscowe preparaty zawierają wyższe stężenie fluoru. Przykład to pasta do zębów czy płukanki. Profesjonalnie stosowane preparaty (w gabinecie dentystycznym) są jeszcze bardziej stężone - są to żele lub lakiery stosowane przez dentystów. U pacjentów z wysokim ryzykiem próchnicy, dentysta może przepisać specjalny żel do użytku domowego, stosowany na specjalnej łyżce lub bez niej.

Endogenne zastosowanie fluorem.
Fluorkowanie wody jest sprawdzonym i bezpiecznym sposobem walki z próchnicą. Optymalne stężenie fluorku sody w wodzie to 0,7 do 1,2 mg\l. Jeśli żyjesz w rejonie gdzie woda jest fluorkowana lub podlega innemu rodzajowi fluoryzacji endogennej (fluorowane mleko, tabletki) używaj niewielką ilość pasty (wielkość owocu porzeczki) unikaj połykania pasty, płukanek. Nadmiar fluoru jest przyczyną fluozy - objawiającej się przebarwieniem szkliwa (brązowe lub białe plamy). Szczególną uwagę radzę poświęć dzieciom - zęby w czasie rozwoju szczególnie podatne są na zbyt wysoki poziom fluoru.

Profilaktyka fluorkowa

Jak dawkować preparaty fluorkowe( krople, tabletki) u dzieci?

Jeśli zwartość fluoru w wodzie pitnej wynosi mniej niż 0,3 ppm

Wiek
Od 6-mcy do 3 lat
0d 3 do 6 lat
od 6 do 16 lat dawka w mg/codziennie
0,25
0,5
1,0

Zawartość fluoru w wodzie od 0,3 do 0,6 ppm

Od 6-mcy do 3 lat
Od 3 do 6 lat
Od 6 do 16 lat 0
0,25
0,5


Gdy zawartość fluoru w wodzie wynosi powyżej 0,6 ppm - to fluoru nie podajemy.

Czy codzienne podawanie fluoru w wystarczający sposób zabezpiecza moje dziecko przed próchnicą?

Badania pokazują , że najlepsze rezultaty w profilaktyce próchnicy zostają osiągnięte podczas łączenia terapii endogennej ( tabletki) z egzogenną (lakiery, żele itp.)
Dziecko dwa razy do roku powinno się poddać profilaktyce w gabinecie.
Fluoroza przebarwienie szkliwa powstałe w wyniku przedawkowania fluoru. W wieku 8 lat korony zębów stałych są już uformowane, choć większość z nich tkwi jeszcze w kości.
Jeżeli we wczesnym dzieciństwie zostanie skonsumowana nadmierna ilość fluoru to zaburza on prawidłowe formowanie szkliwa - pojawiają się przebarwienia i nieregularności.
Zdarza się to u dzieci, które oprócz flurkowanej wody spożywają fluor z innego zródła. Fluoroza to tylko defekt kosmetyczny. Po 8 roku życia nie ma zagrożenia fluorozą.
Frenuloktomia podcięcie wędzidełka; Wędzidełko to fragment dziąsła łączącego wargi, policzek lub język z kością. Jeśli jest za krótkie lub za wysoko przyczepione może być przyczyną problemów. Podcięcie wędzidełka języka- gdy wędzidełko ogranicza ruchy języka
wargi dolnej - gdy powoduje odciąganie dziąsła od zębów i odsłania szyjki wargi górnej-gdy uniemożliwia zbliżyć się centralnym siekaczom i powstaje diastema policzka - przed protezowaniem, wędzidełko przeszkadza w dopasowaniu protezy.

 

G

Gingivectomia zabieg chirurgiczny na dziąsłach
Gingivitis zapalenie dziąseł więcej >>
Glossitis zapalenie języka; Bolesne, palące sensacje na języku, zmiana smaku. Może wystąpić w wyniku podrażnienia, urazu, xerostomii, drożdżycy, niedoboru witamin, zmian hormonalnych, po lekach (p.cukrzycowych, p.cisnieniowych). Często nie ma żadnych fizycznych objawów.
Glosodynia pieczenie języka; Bolesne, palące sensacje na języku , zmiana smaku. Może wystąpić w wyniku podrażnienia, urazu, xerostomii, drożdżycy, niedoboru witamin, zmian hormonalnych, po lekach (p.cukrzycowych, p.cisnieniowych). Często nie ma żadnych fizycznych objawów.
Guma do żucia Badania pokazują, że - pośrednio - żucie gumy ma pozytywny wpływ na zęby.
Powoduje mianowicie zwiększone wydzielanie śliny.
Ślina wypłukuje resztki pokarmów , które są pożywką dla bakterii. Ślina posiada poza tym właściwości buforujące (neutralizujące) kwasy produkowane przez bakterie.
Rolą śliny jest także remineralizacja zębów. Jest to jakby "doładowanie" zewnętrznej warstwy zęba przez wapń i fosfor, dzięki temu zęby stają się "twardsze" i przez to bardziej odporne na próchnicę.
Jeśli ślina jest "niepełnowartościowa" lub gdy jest jej za mało, jak ma to miejsce w pewnych schorzeniach, po pewnych lekach czy po radioterapii. Żucie gumy może mieć działanie terapeutyczne. W takich wypadkach, żucie gumy tuż po przebudzeniu ,przez 10 min, przez około 2 tygodnie znacznie poprawia ilość wydzielanej śliny, poprawia jej pH oraz właściwości buforujące.
Jeśli guma jest słodzona zwykłym cukrem, to przez pierwsze 15-20 min. żucia cukier utrzymuje się w ustach. Trudno wtedy mówić o pozytywnym działaniu.
Jednak większość gum zawiera słodziki syntetyczne , które w mniejszym stopniu niż cukier naturalny są przyswajane przez bakterie.
Xylitol - słodzik stosowany w pewnych gumach, ma dodatkowe działanie przeciwpróchnicowe, a nawet może remineralizować (leczyć) minimalne ubytki.
Do pewnych gum są dodawane związki wapnia i fosforu, co ma dodatkowo zabezpieczać przed próchnicą.
Panuje obiegowa opinia, że żucie gumy powoduje " wypadanie plomb".
Jest to stwierdzenie fałszywe. Wypełnienie, które wypada przyklejając się do gumy i tak by wypadło. Są jednak inne, ujemne aspekty żucia gumy - zmęczenie mięśni a nawet ich ból, mogą się także pojawić problemy w stawach skroniowo-żuchwowych.
Żucie gumy to indywidualny wybór.
Jeśli żujesz gumę, to polecam gumę bezcukrową i jeśli żucie miałoby wspomagać twoje wysiłki w walce z próchnicą to rób to 3 do 5 razy dziennie , przez co najmniej 5 min.
Jeśli masz zwiększoną skłonność do próchnicy to guma zawierająca Xylitol będzie najlepsza. Jeśli podczas żucia odczuwasz ból szczęk lub głowy, ogranicz żucie lub z niego zrezygnuj.
Gutaperka materiał do wypełniania kanałów korzeniowych.
Guz ciążowy (pyogenic granuloma) - łagodna zmiana w jamie ustnej, która pojawia się u około 5 % kobiet w ciąży. Zwykle w drugim trymestrze. Są to błyszcząco czerwone, łatwo krwawiące zmiany, zwykle na górnych dziąsłach, które znikają po porodzie; patrz: zdjęcie >>
Guzek jeden lub więcej, wierzchołek zęba na powierzchni żującej

 

H

Halitosis bad breath, brzydki oddech, nieprzyjemny zapach z ust Czy nieprzyjemny zapach ma źródło w jamie ustnej?
W 90% tak, chociaż może pojawić się przy chorobach infekcyjnych (zapach zatok) cukrzycy, zapaleniu nerek w schorzeniach wątroby. Nieświeży oddech biorący początek w żołądku ... to raczej żadkość.

Rola śliny
Ślina pełni kluczową rolę w utrzymaniu zapachu pod kontrolą. Ślina wypłukuje bakterie i resztki pokarmowe. W czasie snu gruczoły ślinowe produkują mniej śliny, bakterie mają leprze warunki rozwoju, stąd "poranny oddech". Dlatego najpierw umyj zęby a potem zjedz śniadanie.

Rola potraw
Pewne przyprawy (cebula, czosnek) czy kawa są wyczuwalne jeszcze po 72 godzinach. W tym przypadku mycie zębów niewiele pomoże gdyż np. cebula wchłaniana jest w żołądku a zapach jej wydziela się przez płuca.

Jak zwalczyć?
Zachowaj dobrą higienę jamy ustnej (nitki), szczotkuj powierzchnię języka (szczoteczką lub specjalnym narzędziem) żuj gumę bez cukrową. Jeśli nosisz protezy czyść je dokładnie. Wizyta w gabinecie załatwi dwie sprawy, jeśli przyczyna leży w jamie ustnej to zostanie ona rozpoznana i usunięta. Jeśli jest poza jamą ustną dentysta skieruje Cię do właściwego specjalisty.

Test pozwalający wykryć nieświeży oddech.

Jeśli podejrzewasz , że masz problem z nieświeżym oddechem - zrób test.

1. weź czystą bawełnianą chusteczkę . Przez jeden fragment chwyć język i wysuń go do przodu. Przez drugi fragment , paznokciem zeskrob ślinę z możliwie najdalszej grzbietowej
powierzchni języka ( przez 5 sek). Odczekaj 30 sek. Jeśli chusteczka brzydko pachnie tzn że masz nieświeży oddech.

2. weź nie woskowaną, nie nasyconą nić dentystyczną. Wyczyść przestrzenie pomiędzy ostatnimi zębami. Powąchaj po 30 sek.

3. Poliż zewnętrzną cześć dłoni (5sek), odczekaj 30 sek i powąchaj

4. Jeżeli nosisz protezy , włóż je na 30 sek do foliowego worka , potem powąchaj.
Heterodoncja różne typy zębów w obrębie uzębienia (siekacze, kły, przedtrzonowce, trzonowce)
Historia stomatologii patrz: więcej >>
Hemisekcja odcięcie jednego korzenia zęba dwukorzeniowego, trisekcja dotyczy zęba trójkorzeniowego; Odcięcie korzenia zęba. Dosłownie podzielenie zęba na pół w celu usunięcia jednego korzenia.
Trisekcja - dotyczy górnych trzonowców które mają trzy korzenie. Robi się to gdy jeden z kanałów jest nie do wyleczenia lub gdy ubytek obejmuje rejon pomiędzy korzeniami ( tzw bifurcatio)
Homodoncja jeden typ zębów (np. kłów) w obrębie uzębienia
Hyperdoncia obecność zęba nadliczbowego
Hypodoncia brak jednego lub kilku zębów

 

I

Inlay-onlay porcelanowe, złote lub kompozytowe wypełnienie wykonane w laboratorium; Nowoczesna stomatologia jest jednocześnie stomatologią kosmetyczną. W przypadku zębów tylnych dopiero 15 lat temu wyprodukowano kosmetyczne żywice, które charakteryzowały się dobrą odpornością na ścieranie oraz nacisk. Niestety nawet współczesne materiały kompozytowe ustępują amalgamatowi ( srebrnej plombie) jeśli chodzi o wytrzymałość. Amalgamat - z różnych względów- jest coraz mniej używany. Dlatego obecnie najlepszym wypełnieniem dla zębów tylnych jest inlay-onlay. Ta metoda była znana już dawniej( szczególnie w USA) i jako materiału do wykonania używano złota. Obecnie w USA oraz w moim gabiecie inlay- onlay wykonuje się z prasowanej porcelany. Założenie tego nowoczesnego wypełnienia wymaga 2 wizyt.
Na pierwszej pobierany jest wycisk.Na drugiej, zwykle po kilku dniach, montowane jest gotowe wypełnienie. Oto kilka liczb obrazujących wyższość inlay-onlay nad wypełnieniem kompozytowym: tradycyjne wypełnienia redukują wytrzymałość zęba o 50 %, inlay- onlay wzmacnia ząb nawet o 75%. średnia "żywotność" wypełnienia - 7lat, inlay- onlay 10 - 30 lat. Skurcz polimeryzacyjny, nadwrażliwość, utrata gładkości, zmiana koloru (przypadłości wypełnień tradycyjnych) nie istnieją w systemie inlay-onlay.Kosmetyka jest idealna. W USA działa kilkaset obrabiarek cyfrowych (CAD -CAM) , najnowsza to CEREC 3.Technika ta pozwala na wykonanie inlay-onlay na jednej wizycie. Ubytek jest skanowany do oprogramowania obrabiarki, która na oczach pacjenta, z kawałka porcelany, w 20 min modeluje inlay-onlay.
Dla zębów tylnych ( gdy ubytek wynosi więcej niż 40% powierzchni zęba, lub mniej - obejmując guzki) inlay - onlay jest najlepszym znanym wypełnieniem;
patrz: zdjęcie >>
Implant wszczep, sztuczny korzeń więcej >>
Invisalign nowa metoda leczenia wad zgryzu u młodzieży i dorosłych

 

J

Jak wstawić brakujący ząb Jest wiele sposobów na rozwiązanie tego problemu.
Decyzja dotycząca wyboru właściwej metody zależy od kilku czynników.
Jak zawsze w stomatologii - najlepsza opcja może być inna u różnych pacjentów, a nawet u tego samego pacjenta inny będzie sposób wstawienia zęba z przodu a inny z tyłu jamy ustnej. Są cztery podstawowe sposoby uzupełnień brakującego zęba:
most Maryland, most jednobrzeżny, most konwencjonalny, implant.
Wszystkie te rozwiązania są "niewyjmowalne" tzn., że są zamocowane na stałe.
Most Maryland (wejscie- most ze "skrzydełkami"- skrzydełka to cieńkie paski metalu lub materiału w kolorze zęba , którymi brakujący ząb zostaje przyklejony do zębów sąsiednich. Zwykle obywa się bez szlifowania zębów.
Most jednobrzeżny - opiera się na jednym zębie, zwykle leżącym za zębem brakującym.
Najczęściej tą metodą wstawia się brakujące boczne siekacze ( dwójki)
Most konwencjonalny - to uzupełnienie ,które najbardziej kojarzy się z mostem. Zwykle posiada przęsło ( brakujący ząb) i dwa filary ( zęby sąsiadujące z przerwą), najczęściej wykonany z porcelany napalonej na metalu
Implant - to tytanowa śruba zamontowana w kości w miejscu brakującego zęba.
Gdy imlplant zrośnie się z kością, jest traktowany jako korzeń na którym za pomocą korony odbudowuje się kształt zęba.
Język geograficzny  To łagodne , migrujące zapalenie języka. Zwykle chroniczne, często pierwszy raz pojawia się w dzieciństwie. Przyczyna raczej nie jest jasna ( być może reakcja immunologiczna, niedobór witamin i minerałów, alergia, podrażnienie - tytoń , przyprawy. Zwykle nie wymaga leczenia.
patrz: zdjęcie >>
Język mosznowy to język ze szczelinami, które nadają mu pomarszczony
wygląd. Szczelina może być jedna, przebiegająca wzdłuż jego środka. Jest to cecha wrodzona, może być połączona np z syndromem Downa lub Melkersona-Rosenthala.Zwykle nie daje żadnych objawów
patrz: zdjęcie >>
Język włochaty Powierzchnia języka pokryta jest setkami wypustek- są to brodawki językowe. Tu mieszczą się zakończenia smakowe.
Brodawki stale rosną, ale ich zakończenia -również stale- się ścierają. U pewnych ludzi ten proces zostaje zaburzony i brodawki stają się nienaturalnie długie.
Takie brodawki łatwo zatrzymują resztki pożywienia i stają się siedliskiem bakterii. Ciemne zabarwienie jest wynikiem metabolizmu bakterii. Czyli jest to łagodna infekcji?
Najczęściej przyczyną jest:
- zła higiena j. ustnej,
- pewne antybiotyki ( zaburzenie równowagi
  bakteryjnej)
- cukrzyca
- nikotyna
Trochę podobnie wygląda leukoplakia włochata - występuje u osób z załamaną odpornością np. AIDS
patrz: zdjęcie >>

 

K

Kamera wewnątrzustna pozwala pacjentowi widzieć to co widzi dentysta, powiększa obraz więcej >>
Kamień nazębny żółty lub brązowy twardy depozyt zmineralizowanej płytki bakteryjnej - wymaga usunięcia. Najwięcej gromadzi się na zębach dolnych od strony języka. To zmineralizowana płytka nazębna. Już Hipokrates( 460-377 pne) opisywał szkodliwość kamienia dla dziąseł i zębów. Starożytni Rzymianie znali i używali instrumenty do usuwania kamienia nazębnego. Badania pokazują , że 34% młodzieży w wieku 14-17 lat ma kamień nazębny. Natomiast jedynie 13% dorosłych w wieku 18-65 nie ma problemu z kamieniem.
Etiologia: Pewne choroby systemowe np.( cukrzyca) sprzyjają odkładaniu się kamienia
Sposób odżywiania- jedzenie żywności przetworzonej- tubki, konserwy - sprzyja powstawaniu kamienia. Sprzyjają również wady zgryzu, braki w uzębieniu( brak antagonistów)
Jeśli masz skłonność do osadzania się kamienia , powinieneś usuwać go dwa razy roku.
Istnieją pasty zmniejszające ilość mineralizującego się kamienia np. Colgate Tartar Control
patrz: zdjęcie >>
Kieł  ząb oczny - ząb trzeci więcej >>
Kieszonka dziąsłowa (patologiczna) głęboka przestrzeń pomiędzy zębem a dziąsłem, wrota dla bakterii, wymaga leczenia;  patrz: zdjęcie >>
Kiretaż chirurgiczne usunięcie bakterii i złogów z kieszonek diąsłowych
Klamra pasek metalu, pomaga utrzymać protezę częściową w jamie ustnej
Klej do protez proszek lub żel na bazie naturalnej, pomaga w utrzymaniu protezy. Właściwie zrobiona proteza powinna być dobrze dopasowana i dzięki odpowiedniemu kształtowi utrzymywać się pewnie na miejscu. Jednak w tzw. trudnych przypadkach anatomicznych np. zanik wyrostka zębodołowego, klej bardzo ułatwia posługiwanie się protezami. W Polsce podobnych badań nie robiono , ale np. w USA ilość rocznie zużywanego kleju mierzona jest w tonach. Klej powinien spełniać dwa kryteria:
- nie być szkodliwy dla użytkownika
- nie wpływać negatywnie na protezy
Skład kleju podany jest na ulotce. Wszystkie kleje zawierają-jeden, lub więcej,- składnik który pęcznieje, staje się kleisty kiedy absorbuje wodę ( ślinę). Może to być skrobia lub naturalna guma (karaya). Klej w obecności śliny pęcznieje o 50-150% wypełniając wolne przestrzenie pomiędzy śluzówką a protezą. Klej występuje pod postacią proszku lub żelu, klejem pokrywa się dośluzówkową ( wewnętrzną) część protezy, zabieg wystarcza na kilka do kilkunastu godzin.
Kompomer materiał do wypełnień, kombinacja kompozytu ("komp") i glasjonomeru ( "omer -")
Kompozyt wypełnienie w kolorze zęba więcej >>
Konturing poprawienie kształtu zęba przez zeszlifowanie w granicach szkliwa
Korona czapeczka na ząb wykonana z porcelany, złota lub innych więcej >>
Korona tymczasowa plastikowa korona ,pacjent nosi ją w okresie od oszlifowania zęba do momentu zacementowania korony ostatecznej
Korona porcelnowa - rodzaje patrz: więcej >>
Kosmetyczna animacja komputerowa pozwala pacjentowi zobaczyć na ekranie komputera przewidywany wynik planowej odbudowy kosmetycznej zębów lub wynik wybielania zębów. Kiedy w rachubę wchodzi poprawienie lub odtworzenie estetyki uzębienia, pewni pacjenci
mają trudność z wyobrażeniem sobie jak może wyglądać rezultat leczenia.
Z pomocą przychodzi zaawansowana technika komputerowa.
Na twoich oczach, ciągu kilku minut, widzisz możliwy wynik planowanej pracy.
Zmiana koloru lub kształtu zębów jest natychmiast widoczna na ekranie komputera.
Krwawienie dziąseł patrz: gingiwitis
Kserostomia patrz: suchość jamy ustnej
Kubki smakowe zakończenia smakowe w jamie ustnej.
Zaburzenia smaku.
Obejmuje:
- metaliczny smak
-nieprzyjemny smak ( cacogeusia)
-kompletna utrata smaku (ageusia)
-potrawy smakują inaczej ( złe rozpoznanie smaku)
-smak mocniejszy niż w rzeczywistości( hypergeusia)

Nerwowe zakończenia odpowiedzialne za smak znajdują się w tzw. kubkach smakowych rozmieszczonych w jamie ustnej.
Człowiek rozróżnia 4 smaki : kwaśny, gorzki, słony, słodki.
Inne subtelności smakowe możemy rozpoznać dzięki węchowi. Być może brzmi to niewiarygodnie ale proszę rozpoznać smak kawy lub pomarańczy, mając zatkany nos i zamknięte oczy. Zakończenia smakowe i zapachowe pracują razem. Przyczyn dysguesii może być wiele. Wiele z nich samoistnie przemija - przeziębienie, grypa, infekcja zatok lub nosa.

Inne przyczyny:
-palenie papierosów
-zapalenie dziąseł
-niektóre antybiotyki
-chemioterapia
-niedobór witamin i minerałów
-uszkodzenie nerwów smakowych

 

L

Lakowanie pokrycie bruzd i szczelin zęba lakierem szczelinowym
więcej >>
Lakier szczelinowy warstwa płynnej żywicy, którą pokrywa się naturalne zagłębienia zęba - bruzdy i szczeliny. Zapobiega próchnicy.
Lakierowanie profilaktyka fluorkowa powierzchni gładkich zęba, lakier np. Duraphat pozostaje w kontakcie z zębem do 48 godzin.
Lampa diodowa LED
Leczenie kanałowe procedura mająca na celu uratowanie zęba z zainfekowaną miazgą. Komora i kanały zęba są czyszczone, dezynfekowane i wypełnione więcej >>
LED light emited diode; Lampa diodowa ( LED) w mojej praktyce Żywice utwardzane światłem zastosowano w stomatologii ponad dwadześcia lat temu Materiały w ten sposób utwardzane są wygodniejsze w stosowaniu , mają lepsze właściwości fizyczne i kosmetyczne. To właśnie
światło o długości 470 nm wpływa na inicjator polimaryzacji ( twardnienia) który znajduje się we
współczesnych wypełnieniach. Inicjatorem tym jest kamforokinon. Dentysta nie musi się spieszyć z modelowaniem wypełnień w obawie przed przedwczesnym stwardnieniem materiału a pacjent ma komfort że "plomba" jest natychmiast gotowa i nie musi dwie godziny pościć po jej założeniu. Dzisiaj jesteśmy świadkami nowej rewolucji , tym razem dotyczy ona zródła światła używanego w polimeryzacji.
Do tej pory używano lamp halogenowych , które przez pacjentów często były błędnie postrzegane jako " lasery " ,"suszarki" czy "ultrafiolet" ze względu na kolor emitowanego światła. Swiatło w lampie holagenowej jest efektem rozżażenia włókien wolframowych żarówki.
Lampy te produkują duże ilości ciepła co jest efektem ubocznym i niepożądanym. Następnym minusem jest koniecznóść stosowania niebieskiego filtra przez który światło nabiera odpowiedniej długości ( barwy ) 400- 500 nm. To właśnie wyżarzające się żarówki i niszczone pod wpływem tenperatury filtry powodowały że taka lampa po jakimś czasie nie utwardzała plomby właściwie
W 2002 roku w USA a w styczniu 2003 w moim gabinecie zastosowanie znalazła zupełnie nowa lampa.
LED- light emitting diode , oznacza koniec lamp halogenowych w stomatologii.
Oto jej przewagi :
- monochromatyczne światło o stałej długości 470 nm, eliminuje konieczność stosowania nieefektywnych filtrów
-niewielka ilość energii potrzebna do jej działania pozwoliła ją zmniejszyć do rozmiaru długopisu
- jest bezprzewodowa
- nie wymaga chłodzenia - co mnie cieszy szczególnie ,gdyż przyjmując codziennie około 20 pacjentów
byłem po prostu męczony dzwiękiem wentylatora lampy halogenowej
- może pracować wiele tysięcy godzin bez żadnej konserwacji
- dzięki wbudowanym mikroprocesorom zawsze emituje światło o stałej intensywności.
patrz: zdjęcie >>
Licówka porcelanowa łuska przyklejona do powierzchni zęba więcej >>

 

M

Makrodont ząb większy niż normalny; patrz: zdjęcie >>
Makroglossia nadmierna wielkość języka; patrz: zdjęcie >>
Mamelon wypustek szkliwa w swieżo wyrżniętych siekaczach
Miazga "nerw" - żywa tkanka zawierająca nerwy i naczynia krwionośne
Migrena patrz: więcej >>
Mikrodont ząb mniejszy niż normalny
Most stałe niewyjmowane uzupełnienie jednego lub więcej zębów, przymocowane do zębów własnych pacjenta więcej >>
Most Maryland most ze skrzydełkami, nie wymaga szlifowania zębów. Skrzydełka przyklejone są do tylnych powierzchni zębów sąsiadujących z brakiem; patrz: zdjęcie >> 
Mucocele powstają gdy przewód odprowadzający ślinę zostanie zatkany ( np w wyniku urazu). Powstają gdy przewód odprowadzający ślinę zostanie zatkany ( np w wyniku urazu). Ślina zbiera się w przewodzie, stając się przyczyną miękkiej i okrągłej opuchlizny ( mucoceli )
Najczęstszą lokalizacją jest wewnętrzna strona dolnej wargi, chociaż inne miejsca j. ustnej też się zdarzają
Odmianą mucoceli jest ranula ( żabka) - powstaje gdy zatkany zostaje przewód ślinianki podżuchwowej.
Opuchlizna pod językiem przypomina wtedy nieco brzuch żaby. Mucocele zwykle opróżniają się same, jeśli nie - wymagają leczenia chirurgicznego.
patrz: zdjęcie >>
MTA Mineral Trioxide Aggregate - nowy i obiecujący materiał zdolny do reperacji uszkodzeń korzeni np. perforacji. Stymuluje formowanie cementu korzeniowego.

 

N

Nadtlenek wodoru H2O2, składnik środków do wybielania zębów
Nadwrażliwość zęba nasilona reakcja na zimno, kwaśne, słodkie w wyniku odsłonięcia kanalików zęba. Występuje często w okolicy szyjek więcej >>
Neuralgia nerwu trójdzielnego; ból - zwykle ostry , zwykle jednostronny ,podobny do szoku elektrycznego w przebiegu nerwu trójdzielnego (twarz, szczęki, okolica wokół oczu.)
Przyczyna - wyłączając guz mózgu- nie do końca poznana.
Prawdopodobnie to sklerotycznie zmienione arterie uciskają nerw przy wyjściu z czaszki. Neuralgia rzadko występuje u ludzi poniżej 50 - tki. U młodszych może być objawem guza mózgu lub innych chorób. Ból trwa kilka sekund do minuty.
Istnieją miejsca na skórze nosa i warg (triggery), które podrażnione podczas golenia, prysznicu, expozycji na wiatr itp. dają początek bólowi.
Klasyczna neuralgia nie jest groźna dla życia i w większości przypadków jest kontrolowana przez leki
Nici dentystyczne woskowane lub nie, nylonowe nici do czyszczenia powierzchni stycznych zębów więcej >>
NTI aparat zapobiegający migrenie; Migrena to ból głowy który charakteryzuje się następującymi objawami:
patrz: migrena

 

O

Ochraniacz Mouthguard - plastikowa matryca chroniąca zęby podczas uprawiania sportu. Jest to leczenie oraz zapobieganie urazom twarzo-czaszki, które mogą wystąpić
Podczas uprawiania sportu.
Jak zawsze profilaktyka jest najtańsza
A w tym wypadku właściwie wykonany ochraniacz pozwoli uniknąć stresu, bólu
Oraz kosztu wstawienia wybitych lub złamanych zębów.
Oprócz ochrony, ochraniacz powinien być dopasowany, wygodny, trwały, nie utrudniający
Oddychania.

Rodzaje ochraniaczy
1. standardowe - do kupienia w sklepie sportowym, najtańsze i najmniej ochraniające.
W trzech rozmiarach, po rozpakowaniu gotowe do użycia
2 . " podgrzej i zagryź" - zrobione z termoplastycznego materiału, który w gorącej wodzie daje się modelować. Zbyt wypełniają jamę ustną, są niewygodne, próby dopasowania zwykle
obniżają wartość ochronną

3.indywidualne- wykonane stosownie do wieku i potrzeb
patrz: więcej >>
Odruch wymiotny Odruch wymiotny powstaje w wyniku stymulacji pewnych partii języka czy jamy ustnej.
W większości przypadków ma podłoże psychologiczne,- obawa przed połknięciem ciała obcego, czy obawa przed niezrozumiałymi procedurami stomatologicznymi. Dobry stomatolog poradzi sobie z twoim problemem.
Jeśli nie, to oto kilka praktycznych porad:
- przed rozpoczęciem leczenia pytaj dentystę co będzie robione w jamie ustnej aż do pełnego zrozumienia.
- skoncentruj się na innej niż jama ustana części ciała (stopy, dłonie) np. spróbuj unieść stopę
- oddychaj nosem zamiast ustami
- przynieś walkmany , zamknij oczy, słuchaj muzyki dopóki leczenie nie zostanie zakończone
- użyj akupresury - podczas zabiegu uciskaj kciukiem i palcem wskazującym przestrzeń pomiędzy kciukiem i palcem wskazującym drugiej ręki w odległości na szerokość trzech palców od nadgarstka.
Oligodontia wrodzona obecność tylko kilku zębów
Opryszczka patrz: więcej >>
Ortodoncja prostowanie zębów
Ögram System nowa technika usuwania zębów

 

P

Pantomogram duże zdjęcie RTG pokazujące żuchwę i szczękę; patrz: zdjęcie >>
Paraliż Bella Bells palsy - jednostronny paraliż mięśni twarzy najczęściej spowodowany wirusowym zapaleniem nerwu twarzowego. Bells palsy - jednostronny paraliż mięśni twarzy najczęściej spowodowany wirusowym zapaleniem nerwu twarzowego.
Nerw twarzowy ( jest lewy i prawy) unerwia większość mięśni jednej strony twarzy tj. mięśnie odpowiadające za mimikę, mięśnie otaczające powiekę i wargi. Mniejsze gałęzie unerwiają ucho i język.
Przyczyną paraliżu oprócz wirusa może być, aczkolwiek znacznie rzadziej, guz mózgu lub choroba Lyma Zwykle paraliż zaczyna się stopniowo , aby po 48 h objawić się całkowicie. Wczesne objawy to zmiana czucia na części twarzy, ból w rejonie ucha, zaostrzenie lub przytępienie słuchu. Później - problem z zamykaniem ust i oka , nadmierna suchość lub łzawienie oka.
W przypadku zapalenia wirusowego paraliż ustępuje po kilku tygodniach.
Pedodoncja  stomatologia dziecka
Periochip rozpuszczający się żelatynowy chip (wkładka) zawierający 2,5 mg chlorhexydyny. Wkładany do kieszonki dziąsłowej przez 7 dni uwalnia lek, hamując rozwój bakterii.
Periodontitis zaawansowane zapalenie dziąseł, kieszenie pomiędzy zębem a dziąsłem pogłębiają się co jest przyczyną rozchwiania zęba. więcej >>
Perforacja przebicie, przewiercenie, pęknięcie zęba lub innej struktury jamy ustnej
Pericoronitis Zapalenie wokół korony zęba.
Najczęściej dotyczy dolnych "ósemek" dla których brakuje w żuchwie miejsca. Nie do końca wyrżnięty ząb pokrywa kapturek dziąsłowy pod którym łatwo gromadzą się resztki pokarmu które łącznie z bakteriami są przyczyną zapalenia.
Objawy - opuchnięte , czerwone dziąsło utrudniające zamykanie szczęk, nieprzyjemny zapach z ust, powiększone węzły chłonne
Leczenie - usunięcie " kapturka" dziąsłowego lub usunięcie "ósemki"
Perły szkliwne twory szkliwa które mogą występować pomiędzy korzeniami zęba
Piercing przekłuwanie języka, warg, policzków lub innych części ciała więcej >>
PITA tak Amerykanie określają uciążliwego pacjenta
Płytka bakteryjna miękki osad składający się z resztek pokarmowych i bakterii
Podcięcie wędzidełka Wędzidełko to fragment dziąsła łączącego wargi, policzek lub język z kością. Jeśli jest za krótkie lub za wysoko przyczepione może być przyczyną problemów. Podcięcie wędzidełka języka- gdy wędzidełko ogranicza ruchy języka
wargi dolnej - gdy powoduje odciąganie dziąsła od zębów i odsłania szyjki, wargi górnej-gdy uniemożliwia zbliżyć się centralnym siekaczom i powstaje, diastema policzka - przed protezowaniem , wędzidełko przeszkadza w dopasowaniu protezy.
Podniesienie zatoki zatoki to wypełnione powietrzem przestrzenie w kości
twojej twarzy. Zatoki to wypełnione powietrzem przestrzenie w kości twojej twarzy. Największe to zatoki szczękowe, które znajdują się obustronnie nad zębami bocznymi górnej szczęki.
Zabieg polega na pogrubieniu dna zatoki poprzez dodanie kości (z autoprzeszczepu lub banku kości).
Najczęściej jest to robione dla uzyskania wystarczającego oparcia w kości w implantologii.
Polip miazgi dotyczy zębów dzieci i młodzieży, z głęboką próchnicą.
Jest to obecność miękkiej tkanki (polip) wystającej z zęba. Taki ząb zwykle nie boli.
Leczenie polega na usunięciu polipa, zabezpieczeniu miazgi i założeniu wypełnienia albo leczenie kanałowe
patrz: zdjęcie >>
Poliphyodoncja kilka kompletów uzębienia podczas trwania życia
Porcelana materiał z którego robi się korony i mosty więcej >>
Prevident 5000 pasta Colgate o zwiększonej zawartości fluoru - 5000 ppm Polecana pacjentom o dużej sklonności do próchnicy
Procera korona pełnoceramiczna dla zębów tylnych, jej wewnętrzna część jest wykonywana w Szwecji techniką cad-cam przez firmę Nobel Biocare
Protetyka wstawianie zębów
Próchnica medyczne określenie na ubytek w zębie więcej >>
Przebarwienie zęba Jest dosyć częste ,że ząb ciemnieje przed leczeniem lub po zakończeniu leczenia kanałowego. Jeśli to dotyczy zęba z przodu, może to stanowić poważny defekt kosmetyczny.
Przyczyną ciemnienia najczęściej jest barwnik krwi ,który przedostał się do twardej tkanki zęba z uszkodzonej
miazgi (nerwu). Pigment ten, podobnie jak w siniaku , zmienia kolor od szarego ,poprzez brązowy aż w końcu pod wpływem wapnienia do koloru szaro-żółtego.
Wybór metody leczenia zależy od skali przebarwienia. Metody leczenia to: wybielanie wewnętrzne, wybielanie zewnętrzno - wewnętrzne, licówka porcelanowa, korona.
Wybielanie wewnętrzne polega na założeniu do wnętrza zęba ( poprzez wywiercony otwór) silnego środka wybielającego.
Następnie ząb zostaje tymczasowo zamknięty na 3-4 dni. Jeśli po tym czasie osiągnięty efekt jest wystarczający ,
zakładane jest stałe wypełnienie.
Wybielanie (wejście wewnętrzno- zewnętrzne to modyfikacja metody wybielania żywych zębów.
Zostaje wykonana plastikowa matryca do wybielania, a pacjent sam, specjalnym aplikatorem poprzez wywiercony z tyłu otwór podaje żel wybielający do środka, oraz tradycyjnie do matrycy na zewnątrz zęba.
Licówki porcelanowe - to cienkie łuski przyklejone do zewnętrznej powierzchni zęba. Licówką można poprawić kolor i kształt zęba
Korona - to "czapka" zacementowana na oszlifowanym zębie, stosowana przy bardzo dużych przebarwieniach oraz gdy brane jest pod uwagę wzmocnienie zęba.
Wybór właściwej metody leczenia wymaga wizyty w moim gabinecie , gdzie wykorzystuję najnowszą wiedzę, najnowszy sprzęt i używam najlepszych materiałów.
Proteza - jak dbać? patrz: więcej >>
Proteza komplet sztucznych zębów (całkowita lub częściowa)
Proteza akrylanowa patrz: zdjęcie >>
Proteza bezklamrowa dzięki ukrytym elementom mocującym (zatrzaski, zasuwy) nie ma widocznych elementów metalowych (klamer)
Proteza nakładkowa opiera się na korzeniach lub implantach
Proteza natychmiastowa tymczasowa proteza wstawiana natychmiast po usunięciu zębów, ułatwia gojenie i pozwala pacjentowi funkcjonować do momentu wykonania protezy ostatecznej
Proteza nylonowa patrz: zdjęcie >>
Proteza szkieletowa częściowa proteza, kombinacja akrylu i metalu; patrz: zdjęcie >>
Przedtrzonowiec ząb nr 4 i 5, patrz: zdjęcie >>
Przodozgryz patrz: zdjęcie >>
Przygryzanie wargi popularne przyzwyczajenie podczas zdenerwowania lub
koncentracji. Objawem jest suchość , złuszczenie a nawet zranienie wargi. Rozwiązanie to kontrola i zapanowanie nad sobą, nawilżanie wargi. Ostatecznie zrobienie miękkiej szyny zakładanej na czas snu na zęby
Przyszyjkowy dotyczy szyjki zęba
Przetoka patologiczny kanał w dziąśle, odprowadzający wydzielinę ropną; Ropień (abscess) - jeśli jakaś tkanka w jamie ustnej ulega uszkodzeniu, to bakterie które są wszędzie, kolonizują tę okolicę i stają się przyczyną bolesnej, wypełnionej ropą opuchlizny. rys ropień 1, ropień 2 Ropień formuje się szybko, często do 48 godzin od początkowej infekcji.
Są dwa rodzaje ropni:
- ropień dziąsła (periodontalny) - obejmuje małą powierzchnię pomiędzy zębem a dziąsłem (kieszonkę)
może wystąpić gdy do kieszonki dostanie się resztka pokarmu np. łuska słonecznika
- ropień zęba (okołowierzchołkowy) - występuje gdy "nerw" zęba obumiera lub już jest martwy, tą drogą bakterie dostają się do kości w rejonie wierzchołka zęba.
Większość ropni jest bolesnych, choć są również ropnie bezbolesne, które gdy są ignorowane mogą przejść w ropnie przewlekłe. które mogą przetrwać miesiące a nawet lata. Jeśli ropień nie jest leczony właściwie, to infekcja może uszkadzać dalsze tkanki.
Po jakimś czasie może się wytworzyć się tunel w tkance , przebijający się na zewnątrz - to jest przetoka.
Przez przetokę okresowo uwalnia się wydzielina ropna. W niektórych przypadkach chroniczne ropnie przeobrażają się w cysty , które wymagają chirurgicznego usunięcia.
Co robić?
Ropień to zawsze poważna sprawa ponieważ może się rozszerzyć na inne części ciała.
Jeśli zauważysz na dziąśle opuchlizną spróbuj przepłukać jamę ustną ciepłą wodą z solą ( 1/2 łyżeczki na 1/2 szklanki) to pozwoli wypłynąć ropie i przyniesie tymczasową ulgę. Większość ropni dziąsłowych szybko się goi gdy przyczyna podrażnienia zostanie usunięta nitką dentystyczną.
Co zrobi dentysta?
Jeśli infekcja pochodzi od zęba , dentysta wywierci w nim mały otwór, pozwalający odpłynąć wydzielinie z ropnia. Następnie przeprowadzi leczenie kanałowe. W niektórych przypadkach może przepisać antybiotyk aby wspomóc leczenie kanałowe
patrz: zdjęcie >>
Pulpitis zapalenie miazgi
Pulpoktomia usunięcie miazgi z komory zęba i kanałow
Pulpotomia usunięcie miazgi tylko z górnej (koronowej) części zęba
Pusty zębodół ból po usunięciu zęba

 

R

Rebazacja podścielenie protezy, wymiana wewnętrznej (dośluzówkowej) warstwy
Resekcja usunięcie wierzchołka korzenia zęba, wykonuje się gdy infekcji tkanek okołowierzchołkowych nie można opanować leczeniem kanałowym
Ropień lokalna infekcja, zbiornik z wydzieliną ropną; patrz: zdjęcie >>
Rozczep wargi i podniebienia wrodzony defekt, który u rasy białej zdarza się raz na tysiąc urodzeń. Rozczep jest naturalnym etapem rozwoju płodu , który naturalnie zanika do 3 miesiąca. więcej >>
Róg miazgi część miazgi zęba , pod guzkami zęba
RTG a Twoje bezpieczeństwo patrz: więcej >>

 

S

Sialadenitis zapalenie ślinianek, najczęściej bakteryjne, w wyniku
zablokowania przewodów odprowadzających ślinę. Najczęściej dotyczy ślinianek przyusznych (położonych z przodu od twojego ucha) lub podżuchwowych
Sialolith to kamienie ślinianek, w 90 % dotyczy ślinianek podżuchwowych. Przyczyna powstania nie do końca poznana ale na pewno jest to uraz, zapalenie oraz pewne leki.
Objawy - bolesne spuchnięcie ślinianek , nasilające się podczas jedzenia. Ból spowodowany jest zablokowaniem odpływu śliny.
Diagnostyka - zdjęcie rtg ślinianek, chociaż 20 % kamieni w śliniankach podżuchwowych i 50 % w przyusznych jest w ten sposób nie wykrywanych. Dlatego najlepsza jest tomografia komputerowa;
patrz: zdjęcie >>
Siekacz ząb przedni, 4 na górze i 4 na dole; patrz: zdjęcie >>
Skaling usuwanie kamienia i osadów powyżej linii dziąseł
Starzenie się zębów Razem z postępem cywilizacji, rośnie również średnia wieku umieralności. Co prawda, Polakom daleko jeszcze do średniej krajów ekonomicznie rozwiniętych - która zbliża się do osiemdziesiątki - ale postęp jest znaczący. Przedłużająca się średnia życia oraz coraz lepsza opieka stomatologiczna powodują , że coraz dłużej możemy cieszyć się własnym uzębieniem.
Artykuł ten poświęcony jest zmianom jakim podlega "dojrzałe" uzębienie.

Starcie
Zęby ulegają fizjologicznemu starciu- około 30 mikrometrów rocznie, co oznacza 0,3 mm w ciągu 10 lat. A to oznacza ,że u osoby 50-cio letniej będą miały widoczne powierzchnie starcia - ciemniejsze punkty obnażonej zębiny. Punkty te ścierają się szybciej niż otaczające je szkliwo i mogą być nadwrażliwe.
Jeśli występuje bruxizm lub clenching ( patologiczne zgrzytanie lub zaciskanie zębów) proces ścierania jest o wiele szybszy. Fizjologicznemu starciu nie można zapobiec, patologicznemu -stosując odpowiednie szyny - tak.

Cofanie się dziąseł
Jest nieuniknione i w większości przypadków nie jest problemem , choć u pewnych pacjentów może wystąpić nadwrażliwość. Wystąpić może problem estetyczny -zbyt długie zęby podczas mówienia czy uśmiechu- , lub zęby z wgłębieniami w okolicy dziąseł ( abfrakcje).
Zapobieganie fizjologicznemu cofaniu się dziąseł jest trudne a czasami wręcz niemożliwe.
Pacjenci powinni unikać zbyt energicznego szczotkowania.

Próchnica
Ludzie którzy całe życie mieli wysoką odporność na próchnicę w pewnym wieku zaczynają mieć z nią problemy. Cofnięte dziąsła odsłaniają cement korzeniowy, który nie jest już tak dobrą barierą jak szkliwo. Zapobieganie- skrupulatna higiena jamy ustnej, pasty o podwyższonej zawartości fluoru ( np. Prevident 5000 plus.) lub preparaty fluorkowe podawane na specjalnych łyżkach

Przebarwienia zębów
Barwniki zawarte w pokarmach spożywanych podczas całego życia powodują stopniowe ciemnienie zębów. Około pięćdziesiątki rzadko kto ma ten sam kolor zębów jaki miał np dwadzieścia lat wcześniej. Przebarwienia są najczęściej w kolorze żółtym, brązowym lub pomarańczowym.O ile zapobieganie tym przebarwieniom jest raczej trudne , o tyle usuwanie ich nie jest problemem - można to osiągnąć np.poprzez wybielanie zębów.

Mikropęknięcia szkliwa
Również pojawiają z upływem czasu, dzięki naturalnej przezierności świetlnej zęba są szczególnie widoczne przy dobrym oświetleniu.U osób aktywnych fizycznie fenomen ten może być nasilony. Mikropęknięcia często bywają podbarwione. Jeśli pęknięcie przekroczy granicę szkliwa może być bolesne i wymagać skomplikowanego leczenia. Zapobieganie u osób aktywnych fizycznie polega na wykonaniu specjalnych ochraniaczy na zęby.

Utrata zdolności lub chęci dbania o higienę jamy ustnej
może wystąpić w wieku późniejszym a przyczyny, to ograniczenie sprawności manualnej( np w wyniku artretyzmu) lub ograniczenie sprawności intelektualnej.
Tacy pacjenci nie są w stanie skutecznie czyścić zębów. W/w czynniki oraz brak motywacji do codziennej higieny, plus miękka i słodka dieta wielu starszych ludzi , powodują szybki postęp próchnicy ,szczególnie w okolicy dziąseł.
Zapobieganie - profilaktyka fluorkowa, specjalne wypełnienia uwalniające fluor, stosowanie szczoteczki elektrycznej, pomoc osób trzecich w zabiegach higienicznych

Podsumowanie
Pacjenci świadomi zmian, którym podlega uzębienie mają szansę zapobiegać, redukować lub eliminować problemy związane ze "starzeniem się" zębów.
Staw skroniowo-żuchwowy prawy i lewy, łączą żuchwę z czaszką
Stomatologia holistyczna stomatologia alternatywna, metody nie oparte na racjonalnych przesłankach. Opis kilku metod z pogranicza szarlatanerii , które żyją swoim życiem obok profesjonalnej stomatologii. Pewnie za jakiś czas usłyszymy o nich w Polsce.
NICO- neuralgia inducing cavitational osteonecrosis to teoria mówiąca, że w kości wyrostka zębodołowego znajdują się "niewidzialne" ogniska zapalne, które są przyczyną neuralgii i nieuleczalnych bólów twarzoczaszki. Usunięcie "złego " zęba ma leczyć także choroby serca, zapalenia stawów oraz różne stany bólowe.
Zalecane jest usuwanie zębów leczony kanałowo lub zębów żywych -sąsiadujących
z " toksycznymi" rejonami" NICO częściowo przypomina teorię "choroby odogniskowej" (focal disease theory), zarzuconej na Zachodzie 50 lat temu, w Polsce, o ile mi wiadomo , ciągle żywą
Craniosacral therapy
Teoria utrzymująca, że mózg wykonuje rytmiczne ruchy, które są wyczuwane przez
wytrenowaną osobę jako pulsacje. Szwy czaszkowe (miejsca łączenia się kości czaszki) mogą utrudniać przepływ pulsacji a to, wg tej teorii, jest przyczyną wielu chorób. Masaż czaszki ma " rozluźniać " szwy i umożliwiać przepływ dobroczynnych pulsacji. Metodą tą są "leczone" wady zgryzu, bóle stawów a nawet wykonywana jest rewtalizacja chorej miazgi
Stomatologia holistyczna( naturalna) "leczy" problemy które nie poddają się konwencjonalnej stomatologii toksyczność amalgamatu, galwanizm w jamie ustnej, Nico to problemy z którymi boryka się stomatologia holistyczna. Wg tej teorii , "nienaturalne " materiały stosowane w stomatologii mogą być przyczyną wielu chorób.
W USA i Kanadzie do stomatologii niekonwencjonalnej zaliczane są także: homeopatia i akupunktura.
Stomatologia kosmetyczna działanie mające na celu poprawienia wyglądu zęba lub jamy ustnej
Strach przed dentystą patrz: więcej >>
Suchość jamy ustnej Objaw innej jednostki chorobowej.
Ślina nawilża jamę ustną , pozwala jeść i mówić, opłukując zęby zapobiega próchnicy, buforuje kwasy , remineralizuje wczesne ubytki.
Najczęstsze przyczyny xerostomi:
- efekt uboczny przyjmowania leków (p.bólowych, p.depresyjnych, antyhistaminowych itp)
- cukrzyca, anemia, nadciśnienie, AIDS
- syndrom Sjogrena
- świnka
- odwodnienie( gorączka,biegunka, utrata krwi)
- terapia radiologiczna - naświetlanie nowotworów
  głowy i szyi
Objawy xerostomi:
- pragnienie
- owrzodzenie j.ustnej
- problemy z połykaniem
- nieprzyjemny zapach z ust
- suche , spieczone usta
- problemy z noszeniem protez
- zwiększona zapadalność na próchnicę
Pacjeńci z xerostomią powinni pić dużo wody, szczególnie dbać o higienę j. ustnej, żuć gumę bezcukrową.
Unikać kofeiny i alkoholu. Istnieją substytuty śliny - spraye lub płukanki. Zalecam profilaktykę fluorkową.
Szkliwo twarda tkanka pokrywająca ząb
Sztuczna ślina spray lub płukanka przynosząca ulgę pacjentom z zaburzeniami wydzielania śliny
Szyjka anatomiczna część zęba w rejonie dziąsła więcej >>
Szyna relaksacyjna plastikowa nakładka na zęby, zapobiega ścieraniu się zębów

 

T

Tatuaż amalgamatowy (focal argyrosis) - to obszar szarego przebarwienia
na śluzówce policzka, wargi lub dziąsła, którego przyczyną jest amalgamat (srebro). Cząsteczki srebra wnikają w śluzówkę podczas zakładania amalgamatu, usuwania
amalgamatu, podczas usuwania zęba z amalgamatem.
Tatuaż może się pojawić samoistnie np gdy policzek kontaktuje się z wypełnieniem amalgamatowym.
Tatuaż może być widoczny na zdjęciu rentgenowskim.
Tatuaż ten jest nieszkodliwy i permamentny.
Jeśli zauważyłeś ciemne znamię na śluzówce, które zmieniło kształt lub barwę, to udaj się natychmiast do specjalisty bo prawdopodobnie nie jest to tatuaż.
patrz: zdjęcie >>
Technika ozonowa wykorzystanie ozonu w leczeniu próchnicy.
Ozon ( O3) dostarczany jest do plastikowego kubka, który przykładany jest do powierzchni chorego zęba.
Ozon penetruje próchnicowe tkanki w w ciągu 10 sek eliminuje 99% bakterii. Potraktowana ozonem powierzchnia podlega remineralizacji, tzn, że nie wymaga
zabezpieczenia np. wypełnieniem. W przypadku próchnicy zaawansowanej, leczona powierzchnia pozostaje miękka, dlatego ewentualne wypełnienie można założyć po około 3 m-cach.
Czy to jest rewolucja ?
Za wcześnie aby o tym mówić. Być może technika ta powtórzy los Carisolvu żelu szwedzkiego).
Carisolv wcale nie okazał się taki rewolucyjny, dzisiaj można go określić środek "niszowy" tj. nieużywany przez większość stomatologów, jako środek niepraktyczny i niewygodny w użyciu. Propagatorem nowej techniki jest prof. Edward Lynch z uniwersytetu w Belfaście, przy okazji jest on również propagatorem Carisolvu
Teledentistry Gdy piszę te słowa-pojęcie "teledentristry" nie ma odpowiednika w języku pol
skim.
Jednym zadaniem można to zdefiniować jako użycie telekomunikacji do przepływu informacji w stomatologii.
Idea użycia komputerów do konsultacji pomiędzy lekarzami stomatologii narodziła się we wczesnych latach 90-tych.
Pomysłodawcą były służby medyczne armii Stanów Zjednoczonych.
Teledentistry istniała jeszcze przed rozpowszechnieniem internetu - pod postacią konsultacji telefonicznej.
Jednak ilość informacji którą można było przesłać tą drogą była ograniczona.
Współcześnie, dzięki możliwości przesyłania danych za pomocą sieci- zdjęć, zdjęć rtg, opisów przypadków - będąc gdziekolwiek, można skonsultować się ze specjalistą w USA.
Na świecie rośnie grupa profesjonalistów zdolnych do korzystania z tej technologii -którzy za pomocą komputera, dostępu do sieci i kamery wewnątrzustej służą swoim pacjentom na najwyższym poziomie.

Korzyści z nowej technologii:
- łatwiejszy dostęp do specjalisty przyśpiesza
  diagnostykę i leczenie.
- likwiduje zawodową izolację lekarza poprzez ułatwiony
  kontakt z innymi lekarzami
- poprawia jakość leczenia
- jest wspaniałym środkiem do podnoszenia kwalifikacji
  lekarza stomatologa

Sam często korzystam z konsultacji z amerykańskimi specjalistami.
Moi pacjenci już od 1998 roku mają pełną możliwość korzystania z tej technolog
Terapia ozonowa wykorzystanie ozonu w leczeniu próchnicy
Tlenek cynku zmieszany z eugenolem, stanowi wypełnienie tymczasowe. Zakładany na 3-mce. Działanie p.zapalne i kojące. Eugenol zagrał w filmie "Maratończyk" z Dustinem Hoffmanem.
TMJ temporomandibular joint - staw skroniowo- żuchwowy, tak potocznie w literaturze amerykańskiej określa się schorzenia tego stawu - zwykle połączone z bólem i "klikaniem" więcej >>
Torbiel cysta - wypełniona płynem jama pod skórą lub w kości.
W jamie ustnej najczęściej pochodzenia zębowego tzw. odontogenic cyst.
Rozwija się z tkanki z której normalnie powstają zęby, rosnąc w kości może być przyczyną jej złamania. Wymaga leczenia chirurgicznego.
patrz: zdjęcie >>
Torus przerost kości, zwykle na dnie jamy ustnej w rejonie przedtrzonowców
Trepanacja rozwiercenie zęba
Triclosan  środek antybakteryjny., u bakterii blokuje enzymy odpowiedzialne za syntezę tłuszczów stosowany w paście Colgate Total i niektórych środkach do czyszczenia protez zębowych
Trzonowiec ząb położony z tyłu, ząb nr 6, 7, 8 więcej >>
Tyłozgryz patrz: zdjęcie >>

 

U

Ubytek dziura w zębie, powstała w wyniku odwapnienia szkliwa i zniszczenia zębiny przez kwasy produkowane przez bakterie
Ubytek klinowy patrz: abfrakcja
Utrzymywacz przestrzeni wyjmowalny aparat, zapobiega przesuwaniu się zębów

 

V

Vermilion czerwień wargowa

 

X

Xylitol syntetyczny słodzik. Codziennie w różnej formie spożywamy około 20 łyżeczek ( to prawie pół filiżanki). Świadomość szkodliwości używania cukru powoduje że zainteresowaniem cieszą się napoje i słodycze "bezcukrowe". Czy żywność bezcukrowa jest bezpieczna dla zębów? Nie.
Bezcukrowe często oznacza tylko że cukier nie był dodany w procesie produkcji. Ale napój czy ciastko może zawierać naturalne cukry - melasę, fruktozę, miód czy inne.
A cukry te też powodują próchnicę. Bezcukrowy trick ma przekonać matki, że żywność jest zdrowa i naprawdę jest okay dla ich dzieci. I tak na przykład błędna jest wiara, że picie dużej ilości soku jabłkowego jest zdrowe dla dzieci.
Ponieważ sok ten zawiera dużą koncentrację naturalnych cukrów.
Jak znaleźć ukryte cukry?
Wśród składników na ulotce szukaj wyrazów zakończonych na "-oza", które oznaczają inne cukry (fruktoza, sacharoza itp). Pamiętaj również że cukier kryje się pod nazwą carbohydrat.
Co to są cukry syntetyczne ?.
Na etykiecie rozpoznasz po końcówce "- ol" . W sensie chemicznym nie są to cukry ale alkohole - erythritol, isomalt, xylitol, sorbitol, mannitol. Ich przewagą nad glukozą jest to ,że są o wiele wolniej rozkładane przez bakterie.
Najciekawszym słodzikiem z tej grupy jest xylitol - wygląda i smakuje jak cukier ale ma o 40 % mniej kalorii. Jest pozyskiwany z kory brzozy północnej. Xylitol wogóle nie jest przyswajany przez bakterie a nawet ogranicza ich rozwój,
Wzmaga wydzielanie śliny i powoduje remineralizację szkliwa.
Dlatego jest stosowany w gumach do żucia, syropach czy pastach do zębów. Sacharyna. To supercukier, odkryta w 19 stuleciu, jest około 300 razy słodsza od cukru. Jakiś czas temu nie miała dobrej prasy, gdy odkryto że powoduje raka pęcherza u szczurów.
Dzisiaj jednak przyjmuje się że człowiek inaczej ją metabolozuje.
Sacharyna używana jest do słodzenia napojów gazowanych i wypieków
Asparatam - 180 razy słodszy od cukru , także używany do softdrinków i cukierków.
Warto pamiętać , że nadmierne spożycie słodzików (np. 10 -20 kawałków gumy dziennie) może być
przyczyną biegunki

 

Z

Zaciskanie zębów patrz: więcej >>
Zapalenie dziąseł krwawienie i opuchlizna dziąseł spowodowane przez płytkę bakteryjną więcej >>
Zapalenie kącików ust Zapalenie ( pękniecie ) kącików ust. Czasami dotyczy wewnętrznej strony ale zwykle jest obustronne. Może być objawem anemii, cukrzycy, zaburzenia odporności.
U osób noszących protezy które są żle dopasowane - za niskie lub nie stanowiące wystarczającego podparcia dla warg i policzków. Przyczyną może też być nawyk ssania wargi.
patrz: zdjęcie >>
Zapalenie miazgi ostry ból żywego zęba
Zapalenie śluzówki pod protezą (denture stomatitis) - często niebolesne, przyczyną może być niedopasowana proteza, zła higiena jamy ustnej, drożdżyca lub wszystko razem. Objawy to zaczerwienie czasem pieczenie a nawet ból.Częściej dotyczy górnej protezy.
Ludzie z zaburzeniami immunologicznymi lub cukrzycą są bardziej podatni.
Zatrzask element mocujący protezy, zastępuje klamrę
Zatrucie zęba założenie środka dewitalizującego na 1- 2 tygodnie, następnie ząb wymaga leczenia kanalowego
Ząb mądrości trzecie stałe trzonowce, okres wyżynania 17- 24 rok życia więcej >>
Ząb mleczny pierwsze zęby w liczbie 20 -stu , w 6-13 roku życia zastąpione przez zęby stałe
Ząb nadliczbowy ząb extra, np. dodatkowa dwójka
Ząb stały 32 zęby zastępujące zęby mleczne
Ząb wrodzony Dziecko rodzi się jednym lub dwoma zębami, lub pojawiają się one w pierwszych tygodniach od urodzenia. Występowanie 1:700 do 1:30.000 urodzeń. Zjawisko dziedziczne.
Nie wymaga interwencji dentysty, chyba że ząb kaleczy lub utrudnia jedzenie - wtedy jest usuwany. Jeśli taki ząb jest ruchomy , też wymaga usunięcia aby uniknąć aspiracji do układu oddechowego.
patrz: zdjęcie >>
Ząb zatrzymany ukryty w dziąśle, ząb niewyrżnięty lub częściowo wyrżnięty. Dotyczy najczęściej dolnych ósemek i górnych trójek; patrz: więcej >>
Ząbkowanie wyżynanie się zębów mlecznych; patrz: więcej >>
Zębina twarda tkanka zęba pod szkliwem i cementem korzeniowym
Zębodół nisza w kości, tu tkwi ząb
Zgorzel kolonizacja martwej miazgi przez bakterie beztlenowe, ból takiego zęba określany jest jako tępy, na pierwszej wizycie trzeba rozwiercić ząb, później przeprowadzić leczenie kanałowe
Zgłębnik haczykowaty instrument do badania powierzchni zęba i stanu wypełnienień
Zgryz głęboki  wada w której zęby górne nadmiernie przykrywają zęby dolne
Zgryz krzyżowy wada w której zęby dolne są wychylone w stronę policzka lub wargi bardziej niż odpowiednie zęby górne
Zgryz otwarty wada w której zęby górne nie stykają się z zębami dolnymi
Zgryz prawidłowy patrz: zdjęcie >>
Ziarnistości Fordyce'a przemieszczone gruczoły łojowe, na śluzówce j. ustnej. Nie wymagają leczenia; patrz: zdjęcie >>
Znieczulenie ogólne patrz: więcej >>
Znieczulenie elektroniczne blokuje sygnały bólowe za pomocą impulsów elektrycznych wysyłanych z elektrod umieszczonych w okolicy zęba; patrz: więcej >>
Znieczulenie miejscowe podanie miejscowo środka blokującego ból
Zwapnienie (kalcyfikacja) - proces twardnienia w wyniku odkładania związków wapnia

 

Ż

Żuchwa dolna, ruchoma część twarzy, dolna szczęka