Ból jest tym objawem, który sprowadza do gabinetu nawet tych, którzy programowo unikają dentysty. Potrzeba nagłej pomocy stomatologicznej może pojawić się także u osób regularnie ( 2 razy w roku) kontrolujących stan swojego uzębienia.
Poniżej znajdziesz opis najczęściej występujących problemów oraz kilka porad co robić, gdy natychmiast nie możesz udać się do dentysty.
 

Pamiętaj! Zanim zażyjesz tabletkę p. bólową rozpoznaj, który ząb cię boli.
Ponieważ srodki p. bólowe mogą maskować objawy i utrudnić dentyście
postawienie trafnego rozpoznania!!!!

Ropień (abscess) - jeśli jakaś tkanka w jamie ustnej ulega uszkodzeniu, to bakterie które są wszędzie, kolonizują tę okolicę i stają się przyczyną bolesnej, wypełnionej ropą opuchlizny. rys ropień 1, ropień 2 Ropień formuje się szybko, często do 48 godzin od początkowej infekcji.
Są dwa rodzaje ropni:
- ropień dziąsła (periodontalny) - obejmuje małą powierzchnię pomiędzy zębem a dziąsłem (kieszonkę)
może wystąpić gdy do kieszonki dostanie się resztka pokarmu np. łuska słonecznika
- ropień zęba (okołowierzchołkowy) - występuje gdy "nerw" zęba obumiera lub już jest martwy, tą drogą bakterie dostają się do kości w rejonie wierzchołka zęba.
Większość ropni jest bolesnych, choć są również ropnie bezbolesne, które gdy są ignorowane mogą przejść w ropnie przewlekłe. które mogą przetrwać miesiące a nawet lata. Jeśli ropień nie jest leczony właściwie, to infekcja może uszkadzać dalsze tkanki.
Po jakimś czasie może się wytworzyć się tunel w tkance , przebijający się na zewnątrz - to jest przetoka.
Przez przetokę okresowo uwalnia się wydzielina ropna. W niektórych przypadkach chroniczne ropnie przeobrażają się w cysty , które wymagają chirurgicznego usunięcia.
 

Co robić?
Ropień to zawsze poważna sprawa ponieważ może się rozszerzyć na inne części ciała.
Jeśli zauważysz na dziąśle opuchlizną spróbuj przepłukać jamę ustną ciepłą wodą z solą ( 1/2 łyżeczki na 1/2 szklanki) to pozwoli wypłynąć ropie i przyniesie tymczasową ulgę. Większość ropni dziąsłowych szybko się goi gdy przyczyna podrażnienia zostanie usunięta nitką dentystyczną.
Co zrobi dentysta?
Jeśli infekcja pochodzi od zęba , dentysta wywierci w nim mały otwór, pozwalający odpłynąć wydzielinie z ropnia. Następnie przeprowadzi leczenie kanałowe. W niektórych przypadkach może przepisać antybiotyk aby wspomóc leczenie kanałowe.

Uszkodzenie stałego aparatu ortodontycznego.
Możliwe problemy - złamany zamek, poluzowany pierścień, odkształcenie drutu.
Odpadnięcie (poluzowanie) zamka - zamek to metalowy lub ceramiczny element przyklejony żywicą do zęba, przesunięty zamek może ranić dziąsło, można spróbować tymczasowo przykleić go woskiem.
Poluzowany pierścień - pierścień to pasek metalu zacementowany zwykle na tylnych zębach, jeśli całkowicie się odłączył, nie próbować tego samodzielnie naprawiać.
Przesunięty lub złamany drut - to występuje najczęściej, drut rani wargę lub policzek.
Doraźnie można użyć ołówka zakończonego gumką i popchnąć drut w bardziej dogodną pozycję. Ostry koniec obkleić miękkim woskiem. Przepłukać usta wodą z solą.

Wybity ( częściowo poluzowany ząb) - tak długo jak nerwy i naczynia odżywiające ząb przez wierzchołek korzenia nie zostaną uszkodzone
tak długo taki ząb nie wymaga leczenia kanałowego. Ocena należy do dentysty.
Co robić ? - zażyć środek p. bólowy, zewnętrznie przyłożyć okład z lodu.
Co zrobi dentysta ?- ustawi ząb we właściwej pozycji i unieruchomi go (na 3 m-ce) przez tymczasowe przymocowanie do sąsiednich zębów. Przeprowadzi kilka testów aby stwierdzić czy "nerw" nie został uszkodzony. Początkowy negatywny wynik testu żywotności nie musi oznaczać że ząb obumarł..

Ząb jest wybity i znalazł się poza jamą ustną - jeśli nie uległ zabrudzeniu, włóż go z powrotem na miejsce (do zębodołu) i zaciśnij zęby Jeśli znalazł się na ziemi, przemyj ząb pod bieżącą wodą ( nie skrob, nie szoruj) włóż do naczynia z zimną wodą lub mlekiem. Na zranioną okolicę przyłóż zimny okład. Jeśli w ciągu godziny znajdziesz się u dentysty, ząb może być uratowany. Im dłuższy czas upłynie od wypadku tym szanse na powodzenie są mniejsze. Nie zapomnij zabrać zęba!!!!!!

Pęknięty lub złamany ząb
Zęby pękają zwykle gdy nagryziemy coś bardzo twardego lub w wyniku uderzenia w twarz. U dzieci często przyczyną jest upadek. Duże uszkodzenia są bardzo bolesne i widoczne gołym okiem. Mniejsze pęknięcia mogą być niewidoczne nawet na zdjęciu rtg, ale taki ząb boli zwykle na nagryzanie, reaguje na słodkie, ciepło, zimno.
Co robić ? - zachować złamane kawałki, można je tymczasowo zacementować.
Przepłukać usta ciepłą wodą, rejon krwawienia zatamować sterylną gazą na 10 min.
Zewnętrznie zimny okład.
Co zrobi dentysta? - zależnie od rodzaju pęknięcia mikropęknięcia - nie przekraczają szkliwa, zwykle wystarczy wypolerować.
odpryski szkliwa - odbudowa żywicą
pęknięcie guzka- odbudowa onlay-em zapobiega dalszym uszkodzeniom
głębokie pęknięcie wymaga leczenia kanałowego
crack syndrom - pęknięcie obejmuje cały ząb - od powierzchni żującej przez nerw do korzenia- taki ząb wymaga korony.
separacja fragmentów - na dwa pionowe, przy korzystnym przebiegu można na jednym z nich ząb odbudować protetycznie.

Pericoronitis ( zapalenie wokół korony wyżynającego się zęba) - zwykle dotyczy dolnych zębów mądrości ( ósemek). Pod kapturek dziąsłowy przykrywający ząb dostają się resztki pokarmu, które łącznie z bakteriami są przyczyną zapalenia ( opuchlizna , ból, utrudnione otwieranie ust)
Co robić? - przepłukać usta wodą z solą, wyczyścić ząb nitką dentystyczną lub wykałaczką, zimny okład na policzek.

Uszkodzenie miękkich tkanek - przepłucz usta wodą z solą, jeśli krwawienie nie chce ustąpić- kompres uciskowy z jałowej gazy, zimny okład zewnętrznie.

Spadła korona - tymczasowo można ją przymocować klejem do protez, nie jeść ani nie spać z tak przymocowaną koroną.

Pęknięta lub złamana proteza - nie nosić bo może być problem z prawidłową naprawą.